Nauka rysunku przed studiami nie powinna wyglądać identycznie dla każdego kandydata. Innych umiejętności potrzebuje osoba wybierająca architekturę, innych przyszły grafik, a jeszcze innych kandydat na malarstwo czy wzornictwo przemysłowe. Wspólną podstawą pozostają obserwacja, proporcje, kompozycja i sprawne posługiwanie się narzędziami rysunkowymi, jednak wraz z wyborem kierunku zmienia się charakter wykonywanych ćwiczeń.
Dlatego przy wyborze miejsca nauki warto sprawdzić nie tylko liczbę godzin zajęć, lecz również sposób podziału programu. Dobrym przykładem takiego podejścia jest KIAS szkoła rysunku, w której przygotowanie prowadzone jest pod kątem różnych kierunków artystycznych i projektowych.
Rysunek nie oznacza jednego zestawu umiejętności
Osoba przygotowująca się na architekturę musi przede wszystkim nauczyć się świadomie przedstawiać przestrzeń. Ważne stają się perspektywa, geometria, proporcje brył, aksonometria czy konstruowanie form z wyobraźni. Na kierunkach artystycznych większego znaczenia mogą nabierać studium postaci, martwa natura, malarstwo, anatomia i swobodna kompozycja.
Różnice można przedstawić w prosty sposób:
| Kierunek | Szczególnie ważne umiejętności | Przykładowe ćwiczenia |
|---|---|---|
| Architektura | perspektywa, geometria, wyobraźnia przestrzenna | bryły, aksonometria, kompozycje przestrzenne |
| Architektura wnętrz | przestrzeń, proporcje, światło i kompozycja | wnętrza, wizualizacje, modelowanie przestrzenne |
| Grafika | kompozycja, postać, obserwacja i interpretacja | martwa natura, studium człowieka, kompozycje tematyczne |
| Malarstwo | kolor, forma, proporcje i świadoma obserwacja | martwa natura, postać, malarstwo akrylowe i olejne |
| Wzornictwo przemysłowe | forma, funkcja i myślenie przestrzenne | szkice przedmiotów, bryły, projektowanie form |
Dlaczego warto zacząć od podstaw?
Początkujący często próbują od razu wykonywać efektowne, rozbudowane prace. Tymczasem problemy widoczne na gotowym rysunku bardzo często wynikają z braków na znacznie wcześniejszym etapie: niewłaściwego mierzenia proporcji, błędnie ustawionych osi, niezrozumienia perspektywy albo przypadkowego rozmieszczenia elementów na arkuszu.
Dlatego pierwsze miesiące systematycznej nauki powinny obejmować między innymi:
- obserwację i prawidłowe określanie proporcji,
- budowanie prostych brył i analizę ich położenia w przestrzeni,
- perspektywę jedno-, dwu- i wielozbiegową,
- światłocień i określanie kierunku światła,
- zasady komponowania pracy na arkuszu,
- rysunek z natury oraz stopniowe przechodzenie do pracy z wyobraźni.
Dopiero na takim fundamencie można skutecznie rozwijać umiejętności właściwe dla konkretnego kierunku. Kandydat na architekturę zacznie rozwiązywać bardziej złożone zadania przestrzenne, a osoba przygotowująca się na kierunek artystyczny może poświęcić więcej czasu na postać, malarstwo czy kompozycję.
Trzy poziomy zamiast jednej grupy dla wszystkich
Istotne znaczenie ma również dopasowanie trudności ćwiczeń. KIAS prowadzi zajęcia na poziomie podstawowym, średnim i zaawansowanym. Osoby początkujące mogą więc rozpocząć naukę bez wcześniejszego doświadczenia, natomiast uczestnicy posiadający już własne prace mogą kontynuować rozwój na wyższym poziomie. W przypadku grup zaawansowanych podstawą kwalifikacji może być portfolio.
Taki podział jest praktyczny, ponieważ ten sam temat można realizować na zupełnie różnych poziomach. Początkujący podczas ćwiczenia z perspektywy może konstruować kilka podstawowych brył, podczas gdy osoba zaawansowana pracuje już nad rozbudowaną kompozycją architektoniczną wykonywaną w określonym czasie.
Przygotowanie do egzaminu to również praca pod presją czasu
Dobre opanowanie techniki nie wystarcza, jeśli kandydat podczas egzaminu nie potrafi właściwie rozplanować kilku godzin pracy. Z tego powodu istotną częścią przygotowań są symulacje zadań egzaminacyjnych. Pozwalają sprawdzić nie tylko poziom rysunku, lecz również tempo pracy, kolejność wykonywania poszczególnych etapów i umiejętność szybkiego poprawiania błędów.
W praktyce podczas takiego ćwiczenia trzeba nauczyć się:
- szybko przeanalizować temat,
- przygotować czytelny szkic kompozycyjny,
- ustalić najważniejsze elementy pracy,
- kontrolować czas przeznaczony na konstrukcję i wykończenie,
- pozostawić kilka minut na ocenę całości i korektę.
Rysunek z natury i rysunek z wyobraźni
Oba rodzaje pracy rozwijają inne kompetencje. Studium martwej natury lub postaci uczy obserwacji, proporcji i analizowania rzeczywistych form. Rysunek z wyobraźni wymaga natomiast rozumienia budowy obiektu na tyle dobrze, aby można go było przedstawić bez bezpośredniego wzorca.
Jest to szczególnie ważne przy przygotowaniu na kierunki projektowe. Kandydat może otrzymać zadanie wymagające stworzenia własnej formy przestrzennej, zaprojektowania układu elementów albo przedstawienia obiektu z określonego punktu widzenia. Samo mechaniczne kopiowanie fotografii nie przygotuje do takiego sposobu pracy.
Szkoła rysunku powinna uczyć sposobu myślenia
Największą wartością systematycznych zajęć nie jest wykonanie pojedynczego dobrego rysunku. Celem jest zdobycie warsztatu pozwalającego samodzielnie rozwiązywać kolejne problemy: zauważyć niewłaściwą proporcję, poprawić perspektywę, zmienić kompozycję albo znaleźć lepszy sposób pokazania przestrzeni.
Dlatego przygotowanie do studiów artystycznych i projektowych warto traktować jako proces. Regularne ćwiczenia, korekty prowadzących, praca z natury, zadania z wyobraźni i symulacje egzaminacyjne stopniowo budują umiejętności, które później przydają się nie tylko podczas rekrutacji, ale również już na pierwszych latach studiów.